24 UURS VERZEKERD TRANSPORT
coins

Goud en zilver. Een nieuwe bubble in de maak?

http://www.thesilvermountain.nl/img/goud-prijs.jpgGoud staat al een poosje boven de psychologisch belangrijke grens van $1.000 per troy ounce. Met China, dat sinds augustus burgers aanmoedigt om fysiek zilver en goud te kopen, als één van de grootste kopers van edele metalen en de devaluatie van de Amerikaanse dollar als belangrijkste oorzaak voor de hoge goudkoers is de top voor goud moeilijk te voorspellen. Toch zijn er al analisten die vrezen voor een bubble in goud en zilver.

Beide edele metalen hebben enkele overeenkomsten maar ook een aantal verschillende eigenschappen. In deze column zal ik de overeenkomsten en verschillen van goud en zilver uitleggen en het aangaan van de discussie over een mogelijke bubble is mogelijk door een reactie te plaatsen op dit artikel.

Goud

Goud is een uniek metaal. Goud is zo ongeveer het enige metaal op de hele wereld dat wordt gekocht, opgeslagen en… nooit verbruikt. Van al het goud dat ooit gedolven is, is nog ongeveer 98% nog steeds beschikbaar. Goud heeft echter altijd een bepaalde waarde gehad en wordt sinds mensheugenis gezien als waardevol materiaal.

Doordat goud juist deze eigenschappen bezit wordt het vaak gekocht ter bescherming van kapitaal tegen o.a. inflatie. Goudsmeden kwamen er al snel achter (in de 16e eeuw) dat de goudmarkt makkelijk te manipuleren was. Zo sloegen de goudsmeden staven goud die vervolgens aan klanten verkocht werden. Deze klanten namen de staven goud niet mee naar huis – wegens de hoge waarde van het goud en het daarbij horende risico – maar kozen ervoor de staven in de kluizen van de goudsmeden op te slaan. De goudsmid kreeg vervolgens meer klanten die goud wilden kopen en zo kwam de smid op het idee om de goud staven die reeds in zijn kluis gereserveerd lagen te tonen aan de nieuwe klanten. Dezelfde goudbaar werd zo meerdere malen verkocht, aan meerdere klanten, in de veronderstelling dat toch zelden één van de klanten zou vragen voor fysieke levering.

Deze oplichterij vind tegenwoordig op een veel grotere schaal plaats. Steeds meer papieren substituten voor fysiek goud worden verkocht, in plaats van echt goud. Vaak is dit voor de klant een goedkopere manier om in goud te beleggen, zonder dat je het risico loopt dat fysiek goud met zich meebrengt. Naar schatting wordt er 20 keer meer papieren goud verhandelt dan wat er fysiek wereldwijd beschikbaar is.
Mede door de handel in papieren goud en vooral door het “naked short selling” op de Comex, waar grote partijen goud shorten zonder hier daadwerkelijk fysiek goud tegenover te kunnen zetten is er een prijsdruk ontstaan op goud. De Centrale Banken en de handelaren op Comex konden hier nog wel op in spelen. Zo verkopen centrale banken met regelmaat goud om de prijs te drukken. Handelaren op Comex kunnen hun short posities goud vergroten door zo meer (papieren) verkoopdruk uit te oefenen. Het behoeft geen uitleg dat dit slechts een tijdelijke maatregel is, want op den duur is al het beschikbare goud op. De aankondiging van het IMF dat er weer goud zou worden verkocht werd met argusogen gevolgd door India, Rusland en China die zich allen meldden als potentiële kopers.

Overigens gebeurt dit niet uitsluitend bij de goudmarkten, ook bijvoorbeeld luchtvaartmaatschappijen verkopen vaak meer zitplaatsen dan beschikbaar op een vlucht in de veronderstelling dat een deel van de passagiers niet komt opdagen. Vergelijkbaar aan de goudzwendel van de goudsmeden in de 16e eeuw.

Zilver

De zilvermarkt is heel anders dan de goudmarkt. Zilver wordt grotendeels gebruikt of verbruikt in de industrie. Het deel van de zilverproductie dat in de industrie gebruikt wordt ligt rond de 80%. Slechts 10% van al het gekochte zilver wordt gebruikt ter investeringen. Vanzelfsprekend kan het zilver dat in de industrie wordt gebruikt, niet worden vervangen door papieren zilver. Er is dus een grotere vraag naar fysiek zilver dan naar fysiek goud, wat de nodige prijsdruk en volatiliteit met zich meebrengt.

Doordat de zilverprijs de afgelopen jaren laag genoteerd stond schrok dit grote beleggers af om in te stappen. Het opslaan van al dit zilver is relatief duur bij een lager zilverkoers. Wie wil er kostbare opslagruimte betalen voor iets dat van lage waarde is en bovendien volumineus is?

Mede door de lage zilverkoers wordt maar heel weinig zilver gerecycled. Het loont simpel weg de moeite niet om het zilver dat verbruikt wordt in de industrie te herwinnen. Daarnaast is dit in vele gevallen niet mogelijk omdat het om hele kleine hoeveelheden zilver gaat.

Ook bij zilver wordt er in grote getallen in papieren substituten voor fysiek zilver belegd. Volgens de huidige gegevens die bekend zijn, zou er in totaal nog 1 miljard troy ounce (31,103 gram) zilver bovengrondse voorraad zijn. Het grootste ETF, SLV, beweert al meer dan 250 miljoen troy ounce zilver in beheer te hebben. Het is moeilijk in te schatten hoeveel zilver er door beleggers in totaal gekocht is, zowel fysiek als op papier, maar dat het grootste en meest populaire ETF al goed is voor 25% van de bovengrondse voorraad zegt genoeg.

Opmerkelijk in de zilvermarkt is overigens de grootste spelers die short posities hebben op zilver op de Comex, tevens beheerders zijn van de zilver ETF’s. Zo is het iShare SLV gelanceerd door Barclays en is de beheerder van dit zilver J.P. Morgan. Dezelfde bank met enorme short posities op zilver. Een pikant detail wat velen niet weten, maar wat de wenkbrauwen doet fronsen.

Een bubble in de maak?

Het doorbreken van de psychologische $1.000 grens zorgde voor  flink wat publiciteit voor het beleggen in goud. Overigens staan we in Euro nog lang niet zo hoog als eerder in 2008, maar daar hoor je dan weer haast niemand over. Juist als iedereen je probeert te overtuigen dat je absoluut niet zonder kunt en als iedereen alleen maar wilt kopen zijn daar de tekenen van een bubble. Zijn we daar al of zijn we pas in de eerste fase van een enorme bull markt?

Bekijk ook