Kenniscentrum The Silver Mountain

Lees hier onze columns over de financiële wereld, nieuwsberichten en tips bij het kopen van goud en zilver.

navbar-banner

Goud en zilver. Een nieuwe bubble in de maak?

19-10-2009 Rolf van Zanten

http://www.thesilvermountain.nl/img/goud-prijs.jpgGoud staat al een poosje boven de psychologisch belangrijke grens van $1.000 per troy ounce. Met China, dat sinds augustus burgers aanmoedigt om fysiek zilver en goud te kopen, als één van de grootste kopers van edele metalen en de devaluatie van de Amerikaanse dollar als belangrijkste oorzaak voor de hoge goudkoers is de top voor goud moeilijk te voorspellen. Toch zijn er al analisten die vrezen voor een bubble in goud en zilver.

Beide edele metalen hebben enkele overeenkomsten maar ook een aantal verschillende eigenschappen. In deze column zal ik de overeenkomsten en verschillen van goud en zilver uitleggen en het aangaan van de discussie over een mogelijke bubble is mogelijk door een reactie te plaatsen op dit artikel.

Goud

Goud is een uniek metaal. Goud is zo ongeveer het enige metaal op de hele wereld dat wordt gekocht, opgeslagen en… nooit verbruikt. Van al het goud dat ooit gedolven is, is nog ongeveer 98% nog steeds beschikbaar. Goud heeft echter altijd een bepaalde waarde gehad en wordt sinds mensheugenis gezien als waardevol materiaal.

Doordat goud juist deze eigenschappen bezit wordt het vaak gekocht ter bescherming van kapitaal tegen o.a. inflatie. Goudsmeden kwamen er al snel achter (in de 16e eeuw) dat de goudmarkt makkelijk te manipuleren was. Zo sloegen de goudsmeden staven goud die vervolgens aan klanten verkocht werden. Deze klanten namen de staven goud niet mee naar huis – wegens de hoge waarde van het goud en het daarbij horende risico – maar kozen ervoor de staven in de kluizen van de goudsmeden op te slaan. De goudsmid kreeg vervolgens meer klanten die goud wilden kopen en zo kwam de smid op het idee om de goud staven die reeds in zijn kluis gereserveerd lagen te tonen aan de nieuwe klanten. Dezelfde goudbaar werd zo meerdere malen verkocht, aan meerdere klanten, in de veronderstelling dat toch zelden één van de klanten zou vragen voor fysieke levering.

Deze oplichterij vind tegenwoordig op een veel grotere schaal plaats. Steeds meer papieren substituten voor fysiek goud worden verkocht, in plaats van echt goud. Vaak is dit voor de klant een goedkopere manier om in goud te beleggen, zonder dat je het risico loopt dat fysiek goud met zich meebrengt. Naar schatting wordt er 20 keer meer papieren goud verhandelt dan wat er fysiek wereldwijd beschikbaar is.
Mede door de handel in papieren goud en vooral door het “naked short selling” op de Comex, waar grote partijen goud shorten zonder hier daadwerkelijk fysiek goud tegenover te kunnen zetten is er een prijsdruk ontstaan op goud. De Centrale Banken en de handelaren op Comex konden hier nog wel op in spelen. Zo verkopen centrale banken met regelmaat goud om de prijs te drukken. Handelaren op Comex kunnen hun short posities goud vergroten door zo meer (papieren) verkoopdruk uit te oefenen. Het behoeft geen uitleg dat dit slechts een tijdelijke maatregel is, want op den duur is al het beschikbare goud op. De aankondiging van het IMF dat er weer goud zou worden verkocht werd met argusogen gevolgd door India, Rusland en China die zich allen meldden als potentiële kopers.

Overigens gebeurt dit niet uitsluitend bij de goudmarkten, ook bijvoorbeeld luchtvaartmaatschappijen verkopen vaak meer zitplaatsen dan beschikbaar op een vlucht in de veronderstelling dat een deel van de passagiers niet komt opdagen. Vergelijkbaar aan de goudzwendel van de goudsmeden in de 16e eeuw.

Zilver

De zilvermarkt is heel anders dan de goudmarkt. Zilver wordt grotendeels gebruikt of verbruikt in de industrie. Het deel van de zilverproductie dat in de industrie gebruikt wordt ligt rond de 80%. Slechts 10% van al het gekochte zilver wordt gebruikt ter investeringen. Vanzelfsprekend kan het zilver dat in de industrie wordt gebruikt, niet worden vervangen door papieren zilver. Er is dus een grotere vraag naar fysiek zilver dan naar fysiek goud, wat de nodige prijsdruk en volatiliteit met zich meebrengt.

Doordat de zilverprijs de afgelopen jaren laag genoteerd stond schrok dit grote beleggers af om in te stappen. Het opslaan van al dit zilver is relatief duur bij een lager zilverkoers. Wie wil er kostbare opslagruimte betalen voor iets dat van lage waarde is en bovendien volumineus is?

Mede door de lage zilverkoers wordt maar heel weinig zilver gerecycled. Het loont simpel weg de moeite niet om het zilver dat verbruikt wordt in de industrie te herwinnen. Daarnaast is dit in vele gevallen niet mogelijk omdat het om hele kleine hoeveelheden zilver gaat.

Ook bij zilver wordt er in grote getallen in papieren substituten voor fysiek zilver belegd. Volgens de huidige gegevens die bekend zijn, zou er in totaal nog 1 miljard troy ounce (31,103 gram) zilver bovengrondse voorraad zijn. Het grootste ETF, SLV, beweert al meer dan 250 miljoen troy ounce zilver in beheer te hebben. Het is moeilijk in te schatten hoeveel zilver er door beleggers in totaal gekocht is, zowel fysiek als op papier, maar dat het grootste en meest populaire ETF al goed is voor 25% van de bovengrondse voorraad zegt genoeg.

Opmerkelijk in de zilvermarkt is overigens de grootste spelers die short posities hebben op zilver op de Comex, tevens beheerders zijn van de zilver ETF’s. Zo is het iShare SLV gelanceerd door Barclays en is de beheerder van dit zilver J.P. Morgan. Dezelfde bank met enorme short posities op zilver. Een pikant detail wat velen niet weten, maar wat de wenkbrauwen doet fronsen.

Een bubble in de maak?

Het doorbreken van de psychologische $1.000 grens zorgde voor  flink wat publiciteit voor het beleggen in goud. Overigens staan we in Euro nog lang niet zo hoog als eerder in 2008, maar daar hoor je dan weer haast niemand over. Juist als iedereen je probeert te overtuigen dat je absoluut niet zonder kunt en als iedereen alleen maar wilt kopen zijn daar de tekenen van een bubble. Zijn we daar al of zijn we pas in de eerste fase van een enorme bull markt?

  • Frans van der Struijk

    Keiharde cijfers geven aan dat er op dit moment een record hoeveelheid speculanten geld in goud zit en dat tegelijkertijd met de berichten uit Amerika dat consumenten weer de oude sieraden aan het zoeken zijn om te verkopen om enerzijds schulden af te lossen en anderzijds omdat de prijs gewoon zo hoog is in dollars.

    Komt nog eens bij dat grotere westerse partijen met goud per saldo verkoper zijn, IMF en zo.

    Het is met olie al gebeurt, zodra het geloof er even uit is stappen alle speculanten uit en is het voor langere tijd afgelopen met deze hogere niveaus. De vraag is echter wanneer dit gebeurt want bij olie wist men ook al richting de 100 dat er heel veel speculanten in zaten en pas bij 150 ging de bel stuk.

    Uiteindelijk verwacht ik in ieder geval in euro’s dat goud nog een flinke val gaat maken, zodra het ook maar even zijn schone schijn verliest.

  • Emiel B.

    Hyperinflatie! De onzekerheid over de toekomstige waarde van al het fiatgeld kan nog voor veel hogere goudprijzen zorgen. Volgens gegevens van Credit Suisse hebben centrale banken in China en Japan maar 10% van de reserves in goud liggen. Willen ze dit verdubbelen, dan zou de vraag hieruitvoortkomende gelijkstaan aan 2x de jaarlijkse productie aan goud !!!

  • Anton

    Vincent, die gegevens komen pas volgend jaar. Ik zag daar wel nieuwsartikelen staan, o.a. over de nieuwe toepassingen van zilver en ook iets over de zilvermarkt algemeen.
    Volgens de gegevens van The Silver Institute is de vraag naar ETF’s van zilver voor de grootste 3 spelers samen al ruim 350 miljoen. En dan te bedenken dat dit fenomeen in 2007 is begonnen, dan is het dus voor een enorme hoeveelheid waarvan je je kan afvragen of dat wel realistisch is en of dat ook echt fysiek achter de hand ligt. Of dat er net als vroeger met de goudsmeden trucs mee worden uitgehaald.
    Voor zilver zie ik dan ook niet snel een bubble die barst, wel hogere prijzen in het verschiet maar om nu al te spreken van een bubble. We zijn al op $20 geweest vorig jaar dus daar moeten we nog wel ruim overheen kunnen met de wereldwijde malaise.
    Goud doe ik geen uitspraken over, dat is veel lastiger. Met de nodige ratio’s kan je nu ook niet zoveel omdat dit soort malaise als nu niet veel voorkomt gelukkig, dus geen referentiekader.

  • F. Hartog

    Nou ik vind het heel tegenstrijdig allemaal. Dow Jones op 10.000 punten terwijl goud ook steeds hoger noteert. De beurs stijgingen zouden dan vooral door uitgerekend de financials komen. Logisch als ze zo goedkoop geld kunnen lenen en zelf wel flinke rente berekenen aan hun klanten.
    Is deflatie de enige oplossing voor Amerika om de schuldenlast te kunnen bagatelliseren of heeft dat ook geen nut meer? Volgens mij is het punt waarop een ingrijp nog nut heeft allang voorbij en kan goud nog veel en veel hoger stijgen. Vooral gemeten in dollars.

  • Vincent

    De echte vraag is hoe hoog we kunnen gaan?
    Wat kan het goud en vooral het zilver stoppen in de opmars.
    Beide edele metalen hebben een prachtig potentieel en ik ben heel benieuwd hoe de ontwikkelingen zullen zijn.
    Weet iemand wanneer de gegevens van The Silver Institute uitkomen voor dit jaar?