Kenniscentrum The Silver Mountain

Lees hier onze columns over de financiële wereld, nieuwsberichten en tips bij het kopen van goud en zilver.

navbar-banner

Relatie werkloosheid en goud

09-08-2013 Gerard

Vanuit de media bereiken ons steeds positievere berichten over de economie. Het ergste is voorbij, de bodem is bereikt. Nooit geweten dat er zoveel bodems onder de economie lagen, want dit horen we nu al vijf jaar lang. En steeds opnieuw gaan we lager en lager. Toch eens tijd om eens te kijken of de economie fundamenteel wel kan herstellen.

Om te beginnen de werkloosheid. De belangrijkste pijler onder die economie. En hier is het heel ernstig mis. Wat hier precies aan de hand is bereikt ons nooit via de media. Beursgenoteerde multinationals trakteren ons elk kwartaal weer met uitmuntende groei en winstcijfers. De oorzaak hiervan is bijna overal hetzelfde. Enorme besparingen op personeel. Er wordt steeds meer technologie aangetrokken die personeel overbodig maakt. En dat mag ook flink wat kosten want personeel is hartstikke duur geworden de laatste jaren. Vooral door belastingverhogingen. We zien bijvoorbeeld steeds meer onbemande tankstations. Verder de onlinewinkels wat enorm bespaart op winkelpersoneel. Maar ook op schoonmaakkosten en onderhoud van de winkelpanden. In de financiële sector is het nog veel erger. Moesten we vroeger naar een accountant voor onze IB-aangifte, tegenwoordig staat letterlijk alles al voor je ingevuld op internet. Iedereen doet het zelf.

We hebben de laatste jaren ook grote massaontslagen gezien in de bankensector. Bijna alles gaat tegenwoordig met internetbankieren. Wil je toch nog een bankmedewerker spreken, dan kom je telefonisch uitsluitend bij een callcenter op het hoofdkantoor terecht. De filialen zijn zo goed als onbemand tegenwoordig. Geen enkele bank heeft nog cash geld. Alleen nog pinautomaten die helemaal door externe bedrijven worden gerund. Verzekeringsmaatschappijen idem dito. Maar het wordt nog veel erger. De nieuwe technologie heeft nu vooral de kennis-economie bij de neus. Een bedrijf als Wolters-Kluwer speelt daar haarfijn op in. Neem een moderne huisarts.

De symptomen van de ziekte worden in een database ingetikt. Dit gaat snel want de eerste twee letters is al voldoende om een lijstje op je scherm te krijgen. Daarna staat op het scherm al een vragenlijst die aan de patiënt gesteld moet worden. Tenslotte staat de behandelmethode of extra onderzoeken al op het scherm klaar. Een druk op de knop in hetzelfde scherm en het medicijnenbriefje rolt uit het printertje. Zelfs ik zou op deze manier een huisarts kunnen vervangen. In de advocatuur doet dit soort van automatisering ook al zijn intrede. Zelf heb ik pas nog een systeem gezien welke bouwcalculators overbodig maakt.

Kortom, hoger geschoold personeel gaat dit uiteindelijk ook voelen, waar het vroeger alleen de ongeschoolden betrof. Heb ik het nog niet eens gehad over de steeds verdergaande trend in robotica in de industrie. Er zijn best nog tien andere voorbeelden te noemen, maar laat het hierbij. Kortom, elk bedrijf zoekt naar methoden welke personeel overbodig maakt. Een nogal foute ontwikkeling. Het komt vooral door steeds hoger en hoger opgeblazen loonkosten. En de overheden stoppen niet met die steeds hogere belastingen en premies op de loonkosten te drukken. We weten allemaal nog die enorme verhoging van de inkomensafhankelijke zorgtoeslag per 1 januari. Wel voor een groot deel in het werkgeversdeel, maar dat is evengoed loonkosten.

Hoe vreselijk fout is deze ontwikkeling nu we aan de vooravond staan van een deels personeel loze maatschappij. Komt ook nog bij dat de overheid jaarlijks vele miljarden stoppen in hoger onderwijs. Dit gaat door terwijl we nu al een enorm overschot hebben aan hoger opgeleiden. Het overschot hooggeschoolden zal enorm zijn over een aantal jaren. Dankzij deze ontwikkeling.

Dit is de nieuwste ontwikkeling in verlies van werkgelegenheid. Zeg maar een nieuwe maatschappij. Iets waar de politiek geen maatregelen op treft en daar uiteindelijk enorm op achter gaat lopen. In deze nieuwe maatschappij is er geen relatie meer tussen economische groei en werkgelegenheid. Iets wat we in het verleden wel altijd als graadmeter zagen. Het is de reden dat de economie wel degelijk kan groeien terwijl de werkloosheid gewoon door stijgt. We zien dit nu in de VS gebeuren.

 

Toch zien we lichte economische groei in de VS en de werkloosheid is daar gedaald van 9% tot nu 7,4%. De meeste analisten prikken daar wel doorheen tegenwoordig, want het is nep. Je hoort de kritiek ook steeds vaker door Wall Street handelaren bij het programma “Closing bell” van CNBC. De VS zijn sinds kort dezelfde rekenmethoden aan het toepassen als Nederland. Dit geldt met name in de VS voor de zogenaamde payrolls, de loonstrookjesuitdraaifabriek. Die tellen alles mee, ook parttimers. Veel Amerikanen kunnen slechts een kleine parttime baan krijgen. Velen daarvan hebben zelfs twee parttime banen. Die worden gewoon als twee banen geteld. Mensen die na afloop van hun WW periode geen inkomen meer hebben, worden helemaal niet meer als werkloos geteld. Gaan we dan kijken naar het percentage van de beroepsbevolking (18+ ex-student tot 65), dan krijg je heel andere cijfers, ook in Nederland. Dan blijkt opeens 15% van de Amerikanen geen werk te hebben. En dan tellen we nog steeds al die kleine parttime baantjes mee.

Ook door de aandelenmarkten worden de werkloosheidscijfers VS niet meer serieus genomen. Waar men vroeger erg heftig reageerde op dit cijfer. Feit is dat ook in de VS de werkgelegenheid behoorlijk afneemt terwijl de economie licht groeit. Hoewel dat economie cijfer ook weer niet helemaal betrouwbaar is door vreemd kronkelende rekensommetjes. Overigens is een economische groei van 1% sowieso veel te weinig om de boel draaiende te houden. Daar kun je de jaarlijkse schoolverlaters nog niet eens mee opvangen.

 

Wat heeft banengroei voor invloed op de prijs van goud en zilver?

Alles! Door de teruggang van werkgelegenheid, de toename van parttimers en steeds lagere lonen door het grote aanbod op de arbeidsmarkt, blijft het gemiddelde inkomen dalen. Dat betekent minder consumeren en dat is de oorzaak van de sterke en permanent aanwezige deflatie druk. Beleggers zien hierdoor de kans op hoge inflatie steeds verder afnemen. Daarnaast speelt natuurlijk ook de hoge particuliere schuldenlasten een belangrijke rol mee. Ook dit drukt op de koopkracht. Helaas, het is niet anders. Maar dit is wel de belangrijke factor die de prijs van goud en zilver op dit moment omlaag drukt.

 

Waarom dan wel fysiek goud en zilver aanhouden?

De nieuwe maatschappij met steeds minder werkgelegenheid heeft ook een akelige keerzijde. Dat mes snijd aan twee kanten. Steeds meer mensen die niet meer aan het arbeidsproces deelnemen, moeten door de overheid geheel onderhouden worden. En wel in alles zoals inkomen, onderwijs, ziektekosten, onderdak en noem maar op. Anders gezegd, multinationals schuiven hun overschot aan personeel gewoon op het bordje van de overheid. Dit is onbetaalbaar voor de overheid. De uitgaven vliegen omhoog terwijl de inkomsten fors dalen. Belastingverhogingen maken de zaak nog erger. Je kunt ook geen belastingen verhogen voor bedrijven omdat dit altijd doorberekend wordt aan de eindgebruiker, de consument. Alle kosten zitten uiteindelijk altijd in het product. Forse verhogingen voor de overheden, terwijl ze eigenlijk allang technisch failliet zijn door de enorme schulden die ze al hadden. Rentes op hun staatsleningen worden nog wel omlaag gemanipuleerd. Dit is en blijft toch het kanaal waar veel vers geprint geld rechtstreeks de economie ingepompt wordt. Voorlopig vindt dat geld zijn weg niet in de economie omdat het niet in de lonen of koopkracht van de consument terecht komt. Maar dit kan niet eeuwig blijven duren. Centrale banken verzwakken daardoor en het geld pompen helpt alleen maar de problemen elders in de wereld te vergroten.

Het blaast ook bubbels op waar men het effect niet van kent. Centrale banken dekten zich wel in door goud te kopen. Dit is altijd nodig om een klein beetje tegenwaarde op de balans te hebben tegenover de rommelobligaties van knoflooklanden. Maar ook de vraag naar goud en zilver in China en Zuid oost Azië blijft hoog omdat uiteindelijk alle QE’s van de FED door de wereldhandel juist daar terecht komt. Dit jaagt de inflatie op. We hadden al een inflatie van meer dan 10% in China en zelfs 25% in India en Vietnam.

Dan hebben we nog de toekomstige effecten van de wel heel extreme geldprinterij van Japan. Dit alles houdt de prijs van goud en zilver wel een beetje in evenwicht. Maar in Japanse Yen steeg goud wel als een raket. Goud blijft immers wel altijd mooi in evenwicht met de waarde van de munt. Al met al worden overheden steeds “faillieter”, om het zo maar eens uit te drukken. Griekenland, Cyprus en Portugal liggen al aan het infuus van de nog enigszins gezonde landen van Europa. Maar die gezonde landen worden wel steeds zieker en zieker. Ook Spanje en Italië dreigen aan datzelfde infuus aangesloten te worden. En Frankrijk zit nu nog in de wachtkamer voor dat permanente infuus. Je hoeft geen econoom te zijn om te zien dat dit niet eeuwig kan doorgaan.

Van de ene kant moeten QE’s stoppen omdat het problemen veroorzaakt in andere delen van de wereld, en aan de andere kant is het wel datzelfde infuus wat ook niet zomaar af te sluiten valt zonder overlijden van de patiënten.

crisis-eurozone

Steeds dieper in het moeras

Algemeen wordt aangenomen dat ratio staatsschuld/BBP niet boven de 90% mag uitkomen. Het cijfer wat aangeeft hoe draaglijk de staatsschuld is t.o.v. de economie. Boven de 90% kan een staat niet meer zelfstandig de economie handhaven. De Europese norm ligt op 60%. Inmiddels zijn al 4 landen van de Eurozone boven de 100% gestegen, waaronder nu ook België. De Nederlandse ratio is nu alweer bijgesteld en is doorgestegen naar 74% waar de eerdere raming 68% was.

Geen enkel Europees land heeft dit cijfer kunnen verbeteren. Die grens van 90% kan zelfs heel wat lager liggen. Want hoe hoger het aandeel van het BBP door de overheid zelf, hoe lager het “break even point” op die ratio wordt. Daar komt Nederland nog extra beroerd af want de Nederlandse overheid levert 60% BBP. Alleen Frankrijk scoort hierin hoger met 70%. Griekenland scoort nog hoger, maar daar schijnen de berekeningen niet te kloppen. Het zou ergens tegen de 90% aanliggen, wat aangeeft dat dit land eigenlijk geheel communistisch is. Zou best eens kunnen kloppen, want bijna heel Griekenland is ambtenaar. Vandaar ook de ondraaglijk hoge overheidsuitgaven.

Waar dus de overheid zelf veel BBP levert, zoals Nederland en Frankrijk, des te harder zakt die BBP bij bezuinigingen. En daarom loopt die ratio zo hard op. Uiteindelijk lopen die ratio’s op tot boven de 100% voor heel Europa. Ook de begrotingstekorten lopen steeds harder op. Er gaat dus helemaal niks de goede kant op, wat de media ook beweren. Het systeem kan alleen maar crashen. We weten alleen niet wanneer.

staatsschuld-bbp

Voor 2013 zijn de ramingen al enkele malen naar boven bijgesteld. Zolang dit niet structureel omgekeerd kan worden, kan de crisis alleen maar erger worden. Ook hier is nergens een bodem in zicht. Voor de schattingen 2014 werd uitgegaan van normale economische groei.

 

Waarom zoveel aandacht voor werkloosheidscijfers?

Omdat Centrale Banken hebben aangegeven de rente tussen 0% en 0,5% te houden en QE’s door te zetten zolang de werkloosheid boven de 7% bevindt. Naast de FED heeft deze week ook Bank of England datzelfde besluit genomen. En dat is dan weer goed nieuws voor goud en zilver. Lage rente houdt de prijs van goud hoog. Maar lage rente heeft totaal niets te maken met werkloosheid.

Lage rente is bedoeld om kredieten te stimuleren voor bedrijven. Maar bedrijven willen geen kredieten meer omdat bijna geen enkel bedrijf wil of kan uitbreiden. En juist daarvoor heb je kredieten nodig. Bedrijven krimpen eerder plus ze lossen juist kredieten af. En dat ondanks de lage rente. ING heeft deze week ook al aangegeven dat er nu totaal geen vraag meer naar kredieten is. Als dat zo blijft, dan zal de werkgelegenheid alleen maar verder krimpen en daarmee de gemiddelde inkomsten en koopkracht ook.

 

Je ziet dus dat de prijs van edelmetaal altijd bepaald wordt door meerdere factoren en ontwikkelingen tegelijkertijd. Hoge werkloosheid drukt de inflatie en daarmee de prijs van goud. En tegelijkertijd blijven bij hoge werkloosheid de QE’s doorgaan wat de prijs weer opdrijft.

 

Zowel de ontwikkelingen in de werkgelegenheid als het sterker oplopen van de staatsschulden, maken het fundamenteel totaal onmogelijk dat de economie kan herstellen. Uiteindelijk loopt het muurvast. Wat Griekenland, Portugal en Cyprus overkwam, gaat in steeds meer landen gebeuren tot in Noord Europa en ook de VS aan toe. De door schuld overladen valuta’s gaan dit onmogelijk overleven. Het eerste land die dit lijkt te overkomen is Japan. Alle ogen van de financiële wereld zijn daarom op Japan gericht. Japan heeft hiermee de startknop van de goudprijs in handen. Als daar het startsein gegeven wordt, dan kon het wel eens als een raket afgaan.

crisis-eurozone2

 

Disclaimer: Artikelen geplaatst door Gerard zijn niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.